سردى عواطف انسانى

رسول گرامى اسلام(ص) وضعيت آن روزگار را از نظر عاطفى چنين بيان مى‏دارد: «در آن روزگار، بزرگ تران به زيردستان و كوچك تران رحم نمى‏كنند و قوى بر ضعيف ترحم نمى‏نمايد. در آن هنگام، خداوند به او (مهدى) اذن قيام و ظهور مى‏دهد». نيز آ ن حضرت مى‏فرمايد: «قيامت برپا نمى‏شود تا آن كه زمانى فرا رسد كه مردى (از شدت فقر) به اقوام و بستگان خود مراجعه كند و آنان را به خويشاوندى سوگند دهد تا بلكه به او كمك كنند؛ ولى چيزى به او نمى‏دهند. همسايه از همسايه خود كمك مى‏طلبد و او را به حقّ همسايگى سوگند مى‏دهد؛ ولى همسايه كمكش نمى‏كند».

نيز آن حضرت مى‏فرمايد: «از نشانه‏هاى قيامت، بدرفتارى با همسايه و گسستن پيوندهاى خويشاوندى است».

از آن‏جا كه در برخى از روايات «الساعه» به ظهور حضرت تأويل شده است‏، روايات «اَشراط الساعه» را به نشانه‏هاى ظهور تفسير كرديم.

 آرزوى كمى تعداد فرزند

پيامبر اسلام(ص) مى‏فرمايد: «رستاخيز بر پا نمى‏شود، تا آن كه كسى كه پنج فرزند دارد، آرزوى چهار فرزند كند و آن كه چهار فرزند دارد، مى‏گويد: كاش سه فرزند داشتم و صاحب سه فرزند آرزوى دو فرزند دارد و آن كه دو فرزند دارد، آرزوى يك فرزند نمايد و كسى كه يك فرزند دارد، آرزو كند كه: كاش فرزندى نداشت».

در روايت ديگرى مى‏فرمايد: «روزگارى خواهد آمد كه غبطه مرد كم فرزند را بخوريد، چنان‏كه امروز غبطه فرزند و ثروت زيادتر را مى‏خوريد؛ تا آن‏جا كه يكى از شما، از كنار قبر برادرش مى‏گذرد و خود را بر قبر او مى‏غلطاند؛ آن گونه كه حيوانات خود را بر خاك چراگاه مى‏غلطانند و مى‏گويد: اى كاش من به جاى او بودم و اين سخن نه به سبب شوق ديدار خداوند و يا به دليل اعمال نيكى است كه از پيش فرستاده است؛ بلكه به جهت بلاها و گرفتارى‏هايى است كه بر او فرود مى‏آيد».

نيز آن حضرت مى‏فرمايد: «قيامت بر پا نمى‏شود، مگر آن كه فرزند كم گردد». در اين روايت «الولد غيضاً» آمده است كه معناى آن سقط جنين و جلوگيرى از باردارى است؛ ولى كلمه «غيظاً» كه در روايت ديگرى آمده است به معناى غم و مشقّت و محنت و غضب است.

يعنى مردم در آن دوران با سقط جنين و جلوگيرى از افزايش فرزند، مانع زيادشدن فرزندان مى‏شوند. يا فرزند داشتن موجب غم و اندوه و خشم خواهد بود و شايد اين به‏علت مشكلات سخت اقتصادى، گسترش بيمارى‏ها در كودكان و نبودن امكانات، تبليغ و تشويق به كنترل جمعيت و يا عامل ديگر باشد.

 افزايش خانواده‏هاى بى‏سرپرست

رسول خدا(ص) مى‏فرمايد: «از نشانه‏هاى قيامت اين است كه مردان كم مى‏شوند و زنان بسيار. تا آن‏جا كه هر پنجاه زن يك سرپرست خواهند داشت».

شايد اين وضعيت بر اثر افزايش تلفات جانى مردان باشد كه در جنگ‏هاى پى در پى و طولانى صورت مى‏گيرد.

نيز آن حضرت مى‏فرمايد: «قيامت بر پا نمى‏شود، مگر آن كه روزگارى فرا رسد كه به دنبال يك مرد، حدود سى زن به راه افتد و هر كدام از او تقاضا كند كه با او ازدواج نمايد».

حضرت در روايت ديگرى مى‏فرمايد: «خداوند دوستان و برگزيدگان خود را از ديگران جدا مى‏كند تا اين كه زمين از منافقان و گمراهان و فرزندان آنان پاك شود. زمانى فرا رسد كه پنجاه زن با يك مرد روبه رو شده، يكى مى‏گويد: اى بنده خدا! مرا بخر و ديگرى مى‏گويد: به من پناه ده».

اَنس مى‏گويد: پيامبر(ص) فرمود: «قيامت برپا نمى‏شود، مگر آن كه زمانى فرا رسد كه (براثر تلفات مردان و كثرت زنان) زنى كفشى را در راه بيابد و (از روى دريغ و افسوس) گويد: اين كفش از آن مردى بوده است؛ در آن روزگار، براى هر پنجاه زن، يك سرپرست خواهد بود».

اَنس مى‏گويد: آيا نمى‏خواهيد حديثى را كه از پيامبر(ص) شنيدم، نقل كنم؟ پيامبر(ص) فرمود: «مردان از بين خواهند رفت و زنان باقى مى‏مانند».